Nguyên nhân tai nạn và tắc nghẽn giao thông khác nhau

Hiện nay, tôi thấy nhiều người thường gắn liền hai vấn đề tai nạn và tắc nghẽn giao thông thành một "bệnh" của đô thị. Nếu chúng ta không phân biệt hai vấn đề này thì không thể tìm ra "thuốc chữa".

Người gửi: KTS quy hoach Tuan Trinh
Tiêu đề: tai nan G T

Tai nạn và tắc nghẽn giao thông trong đô thị là hai vấn đề khác nhau và cần phải có hai phương thuốc khác nhau để chữa trị. Nếu coi mạng lưới giao thông cả nước là một cơ thể thì tai nạn là căn bệnh xuất hiện trên toàn bộ cơ thể, trong khi tắc nghẽn chỉ xuất hiện ở một vài điểm.

Về mặt không gian, tai nạn giao thông xảy ra ở bất cứ đâu, suốt từ nam tới bắc, từ miền núi đến miền biển, cả ở thành phố, nông thôn, thậm chí cả vùng sâu, vùng xa. Trong khi đó, tắc nghẽn chỉ xảy ra ở vài điểm, chủ yếu ở các thành phố lớn, chẳng hạn như Hà Nội và TP HCM và trong tương lai có thể ở một vài thành phố khác.

Nhưng ngay ở hai thành phố lớn, cũng không phải tất cả các tuyến đường đều tắc. Chẳng hạn như ở Hà Nội, các tuyến đường như Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt, Quang Trung, Ngô Quyền, Thanh Niên... hầu như không tắc. Như vậy tắc nghẽn giao thông là căn bệnh nhức nhối nhưng không phải bệnh... toàn thân.

Còn nếu đi đến vài thành phố nhỏ như Đồng Hới (Quảng Bình), Thái Bình, Hưng Yên, Vĩnh Phúc... sẽ không thể tìm thấy hình ảnh tắc đường. Ở đây, việc tắc nghẽn giao thông thật xa lạ với người dân. Chính vì thế, nếu cứ đem chuyện tắc nghẽn giao thông ra để bàn ở những cuộc họp mang tính chất quốc gia rồi các hội thảo về giao thông... thì những người lãnh đạo chính quyền của nhiều địa phương cũng như người dân ở những địa phương cảm thấy là chuyện không phải của mình.

Xét về mặt thời gian, tai nạn giao thông có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong ngày, cả ban đêm, sáng sớm, cả giữa trưa, nghĩa là suốt 24/24 h trong ngày. Trong khi đó, tắc nghẽn lại chỉ có thời điểm của nó. Ngay ở hai thành phố lớn và trên các giao thông, những nút thường xuyên tắc nghẽn cũng không kéo dài suốt 24 h, mà chỉ trong những giờ cao điểm. Ngoài những giờ đó ra, đi lại ở những điểm đó cũng không đến nỗi nào.

Về tác hại, cả tắc nghẽn và tai nạn giao thông cũng đều khác nhau. Tắc nghẽn tạo khó chịu cho người dân ở những thành phố lớn. Người lao động dễ bị muộn giờ làm, con cái đi học muộn, nhất là có những cuộc họp không thể đến muộn được, lại còn người đi máy bay nếu ra sân bay muộn giờ thì thật tai hại... Tuy nhiên, tắc nghẽn lại không gây ra chết người và không tổn hại phương tiện giao thông. Còn tai nạn thì để lại hậu quả của nó thật khủng khiếp cho biết bao gia đình. Nếu không chết người thì cũng bị thương và mang thương tật suốt đời, phương tiện giao thông thì hỏng, có khi mất trắng vì không còn sửa chữa được nữa.

Nguyên nhân gây tai nạn và tắc nghẽn thì quá nhiều nên tôi chỉ nêu những điểm khác nhau. Điểm đầu tiên mọi người hay nói đến là ý thức người tham gia giao thông quá kém. Ngay ở điểm này cũng có sự khác biệt. Phần lớn tai nạn là do phóng nhanh vượt ẩu, thiếu quan sát, chở quá tải. Còn trong chuyện tắc nghẽn, lại do phóng nhanh vượt ẩu và thiếu quan sát. Sự thiếu ý thức ở đây thể hiện ở việc không chịu nhường đường, chen lấn xô đẩy, tìm cách vượt, có khi đi sang cả phần đường của chiều ngược lại.

Một nguyên nhân khác thường hay được nói đến là sự yếu kém về cơ sở hạ tầng. Bản thân điều này cũng lại có sự khác nhau. Tắc nghẽn là do mật độ đường quá nhỏ, số lượng phương tiện giao thông quá cao, tổ chức giao thông, phân luồng phân tuyến không hợp lý... Trong khi đó, tai nạn một phần cũng là do hạ tầng nhưng còn là do việc thiết kế, tổ chức giao thông, việc đặt các biển báo không hợp lý. Nhiều góc khuất không lường trước được, đường hẹp cũng có thể gây tai nạn nhưng nhiều tai nạn lại xảy ra ngay trên những đoạn đường rộng rãi.

Ngoài ra, để bàn về các giải pháp khắc phục, tôi cho rằng khi nói đến tai nạn giao thông thì nên bàn rộng cả nước, còn bàn để tìm biện pháp khắc phục tắc nghẽn chỉ nên ở hai thành phố lớn là Hà Nội và TP HCM.

* Ý kiến của bạn?