Toàn bộ tỉnh Hà Tây sẽ về thủ đô

Hôm qua, Bộ Xây dựng đã trình Thủ tướng quy hoạch Vùng Thủ đô đến năm 2020. Theo đó, thủ đô sẽ bao trọn tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) và 4 xã Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung của huyện Lương Sơn (Hoà Bình).
>> Chấp thuận mở rộng địa giới thủ đô/ Hà Nội sẽ mở rộng về phía Tây

Vùng thủ đô sẽ phát triển theo hướng đô thị đa cực tập trung, liên kết không gian giữa thành phố Hà Nội và các tỉnh xung quanh. Khi đó, vùng thủ đô được phân thành hai khu chính là vùng đô thị hạt nhân, phụ cận và vùng phát triển đối trọng.

Khu đô thị Văn Quán (Hà Tây) sắp về với thủ đô . Ảnh: Hoàng Hà.

Với đô thị hạt nhân, thủ đô Hà Nội sẽ giữ vai trò chủ đạo, tập trung các trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, các cơ quan nghiên cứu, du lịch của toàn vùng và quốc gia. Vùng phụ cận là quanh Hà Nội hiện hữu, hỗ trợ cho đô thị trung tâm. Vùng đối trọng chia làm ba khu vực trong phạm vi 30-60 km, hình thành ba khu vực lớn. Vùng đối trọng phía tây bao gồm Hà Tây và Hoà Bình. Vùng phía đông và đông nam bao gồm Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hà Nam. Vùng đối trọng phía bắc - đông bắc gồm các khu vực phía bắc sông Hồng và dọc theo trục đường 18, chủ yếu là vùng bán sơn địa thuộc tỉnh Vĩnh Phúc và phía nam các tỉnh Bắc Giang, Thái Nguyên và Quảng Ninh.

Hệ thống đô thị được phân ra gồm đô thị phía nam sông Hồng mở rộng về hướng Tây - Tây Nam. Khu vực phía bắc sông Hồng sẽ phát triển trung tâm thương mại - đô thị gắn với hành lang kinh tế Côn Minh - Hạ Long. Khu vực đô thị phía đông sông Hồng - nam sông Đuống phát triển dịch vụ nhà ở gắn với khu vực công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ thương mại.

Các thành phố cấp vùng, phân vùng gồm Hải Dương, Vĩnh Yên, Hoà Bình, trong đó thành phố Hải Dương là đô thị cấp vùng, các đô thị trung tâm tỉnh là Bắc Ninh, Hưng Yên và Phủ Lý. Các đô thị chuyên ngành gắn với các trung tâm đào tạo, công nghiệp, du lịch... gồm Phố Nối, Đồng Văn, Sơn Tây, An Khánh, Mê Linh, Văn Giang...

Trong quá trình phát triển, dự kiến sẽ xây dựng trung tâm y tế chất lượng cao quy mô vùng tại đô thị Hòa Lạc (Hà Tây), TP Hải Dương, Vĩnh Yên và thị xã Phủ Lý nhằm giảm sự quá tải các bệnh viện đầu ngành tại nội thành Hà Nội. Trung tâm thương mại đầu mối, với vai trò điều hòa phân phối hàng hóa trong vùng và các khu vực lân cận, sẽ được xây dựng tại Phủ Lý (Hà Nam), Hải Dương, Bắc Ninh, Vĩnh Yên, Hòa Lạc.

Ba trung tâm đào tạo của vùng sẽ được tổ chức ở Hà Nội - Hải Phòng - Nam Định, trong đó Hà Nội là trung tâm, Hải Phòng và Nam Định là hai địa bàn hỗ trợ nhằm đào tạo nguồn nhân lực cho quốc gia, vùng Bắc Bộ và vùng đồng bằng sông Hồng. Hiện tại, khu vực có 56 trường đại học và cao đẳng, đến năm 2020 phát triển 70 trường với xu hướng ưu tiên phát triển lĩnh vực đào tạo công nghệ cao. Các trường đào tạo công nghệ cao phân bố gần Hà Nội bao gồm các ngành như vật liệu mới, công nghệ thông tin, tự động hóa, sinh học, đào tạo dịch vụ trình độ quốc tế. Tại các tỉnh theo hướng phân bố 1-2 trường đại học dân lập đào tạo đa ngành và các trường chuyên nghiệp, công nhân kỹ thuật của tỉnh theo nhu cầu riêng.

Không gian du lịch Hà Nội và phụ cận được xác định gồm thủ đô Hà Nội và 13 tỉnh phụ cận. Du lịch sinh thái bán sơn địa và các vùng du lịch di tích gắn với làng xã nông nghiệp sẽ là điểm tạo sự khác biệt. Một số trung tâm du lịch cấp độ quốc gia và quốc tế sẽ triển khai tại Hà Nội, Ba Vì, Hương Sơn, Tam Đảo, Tây Thiên, Phố Hiến...

Dự kiến, đến năm 2020, đất xây dựng đô thị sẽ khoảng 111.500 ha với dân số toàn vùng là 14,5 đến 15 triệu người, trong đó Hà Nội là khoảng 4,2 đến 4,5 triệu người. Sẽ có một cơ quan phát triển Vùng do Thủ tướng chỉ đạo thực hiện các chương trình, dự án đầu tư cấp vùng.

Ông Nguyễn Thế Bá, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, lại tỏ ra lo ngại với đề án này. "Đầu những năm 90 của thế kỷ trước, Hà Nội từng "lấy" đất của các huyện, xã lân cận, nhưng rồi sau đó phải co lại khi không có giải pháp quản lý phù hợp. 'Không phải cứ to là khỏe'. Chẳng hạn như Singapore, diện tích của họ chỉ bằng hai phần ba Hà Nội hiện nay nhưng vẫn phát triển rất mạnh. Trong khi đó Hà Nội vẫn còn rất nhiều nơi nghèo và nhiều tiềm năng như Sóc Sơn, mà lại chưa được quan tâm".

Tuy nhiên, theo ông Ngô Trung Hải, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn thuộc Bộ Xây dựng, đơn vị nghiên cứu phát triển đề án, có hai lợi ích lớn khi mở rộng Hà Nội về phía Tây. Trước hết, diện tích Hà Nội còn khá hạn hẹp (khoảng 900 km2) nếu so sánh với TP HCM (khoảng 2.000 km2). Hơn nữa, các dự án mang tầm cỡ quốc gia đều nằm ở Hà Nội. Với diện tích như hiện nay, việc tiếp tục phát triển các dự án lớn là điều không thể. Ngoài ra, mở rộng gấp khoảng gần 3 lần theo đề án mới sẽ giúp tháo gỡ nhiều bức bách đối với vấn đề giao thông đô thị, tạo ra nhiều tuyến đường mới và rộng rãi, chứ không còn quanh quẩn trong những khu phố mà người Pháp đã xây dựng hàng trăm năm trước.

Việc Hà Nội từng phải trả lại diện tích đất mở rộng cho các địa phương liền kề đầu những năm 90 của thế kỷ trước, ông Hải cho rằng là do khả năng quản lý còn yếu kém. Nhưng khi thực tế cho thấy khu vực phía tây với địa hình thuận lợi, cơ hội lớn để phát triển kinh tế và đặc biệt là Thủ tướng Chính phủ cho rằng hiện là thời điểm thích hợp thì việc mở rộng không thể chần chừ.

Hiện, Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn đang được giao triển khai cụ thể quy hoạch mới này. Việc thực hiện sẽ bao gồm tiến hành xin ý kiến nhân dân, các hội đồng nhân dân các cấp, chuyên gia... và xây dựng quy hoạch chi tiết, xác định cụ thể các vị trí sẽ phát triển trung tâm hành chính, tài chính, văn hóa giáo dục... Ngoài ra, Viện cũng đang lên kế hoạch mời các chuyên gia nước ngoài trình độ cao để cùng góp ý cho đề án. Vấn đề kêu gọi đầu tư và quản lý nguồn vốn cũng là việc phải quản lý tốt.

Dự kiến, quy hoạch chi tiết sẽ trình Quốc hội vào tháng 6 tới.

Đinh Thiện - Linh Hương