Thứ Bảy, ngày 26/07/2014

Tết đặc sắc của các dân tộc thiểu số Việt Nam

Thứ Bảy, 21/01/2012, 07:00 GMT+7

Mỗi dân tộc của Việt Nam đều có những phong tục đón Tết riêng tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo cho dân tộc mình. 

Tết Nhảy của người Dao

Người Dao ở Việt Bắc cho rằng, ngày đầu năm không được làm việc mà chỉ vui chơi, thăm viếng và chúc tụng lẫn nhau. Nhà nào nhà ấy đều trang hoàng sáng sủa và dán nhiều câu đối bằng chữ Hán lên cột nhà hay trên các vách tường để đón mừng xuân.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Người Dao đón Tết bằng Tết Nhảy gọi là "Nhiang chằm Đao" để rèn luyện sức khoẻ và võ nghệ. Tết Nhảy bắt đầu trước tết Nguyên đán khoảng vài ba hôm. Thanh niên phải tập các điệu múa, điệu nhảy, làm gươm đao bằng gỗ để múa.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Tết Nhảy của người Dao
Tất cả những động tác của các điệu múa đều được thực hiện một cách liên tục với sự khéo léo và tinh tế của người trình diễn. Điệu múa, lời hát trong Tết Nhảy thường hướng đến những điều tốt lành, hạnh phúc. Các điệu múa mang tính hình tượng cao và độc đáo. Tết Nhảy, mỗi người phải nhảy múa đến hàng trăm lượt trong tiếng trống, tiếng thanh la giục giã...

Tết của người Mông

Tết Nguyên đán của người Mông gọi là Naox-Cha. Trong dịp này, ngoài một con lợn béo được chuẩn bị sẵn ra, người ta còn làm bánh bằng bột nếp, bánh chưng ít khi dùng...Tết của người Mông thường tổ chức giữa mùa đông giá rét, trước hay sau Tết dương lịch chỉ có mấy hôm. Đêm giao thừa các gia đình thường cử con trai đi "mở nước", tức là đi lấy nước ngoài sông suối đem về nhà cúng tổ tiên.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Ngoài ra, dịp Tết người Mông còn tổ chức Lễ hội Sải Sán hay Gầu tào (hội cầu phúc). Một gia đình trong làng, nếu hay đau ốm hay chậm có con thì mùng 2 đi dựng một cây nêu lớn ở bãi cỏ đầu làng. Hội này tiếng là do một gia đình tổ chức (gia đình đó gọi là chủ nêu) nhưng thật ra đó là một lễ hội của cộng đồng, thậm chí khi làng này dựng nêu, làng khác cũng đến dự hội. Hội Gầu tào nhằm tạ ơn tổ tiên về mùa màng, súc vật; cầu cho con cháu đông đàn.

Tết của người Thái

Người Thái ở Sơn La và Lai Châu đón Tết hầu như suốt cả mùa, gọi là mùa Tết. Đầu tiên là Tết Soong Sịp (Tết Cơm Mới) sau khi lúa ở ngoài đồng đã chín vàng họ giết trâu, mổ lợn, lấy lúa mới đồ xôi nếp để cúng lễ. Mọi nhà đều tổ chức ăn uống vui vẻ. Sau Tết Soong Sịp là Tết Kim Lao Mao (tết uống rượu), tết ông Táo và lớn nhất là Tết Nen Bươn Tiền (Tết Nguyên đán).

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Điệu múa xòe nổi tiếng của người Thái
Trong đêm giao thừa Tết Nen Bươn Tiền, người lớn ngồi quây quần bên bếp lửa ấm cúng để chào đón những giây phút quan trọng, sự chuyển giao của năm cũ sang năm mới. Còn các chàng trai, cô gái tiếng trống chiêng, tiếng hát giao duyên vẫn vang lên đều đặn để cùng chờ đợi đồng hồ báo 12 giờ thì sẽ đi lấy nước cầu may. Tục lấy nước cầu may của người Thái đã có từ bao đời đến nay vẫn được lưu truyền lại cho các thế hệ trẻ.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Việc lấy nước phải được thực hiện trước khi gà gáy canh 1. Nếu như lấy nước mà gà đã gáy rồi thì sẽ không còn ý nghĩa. Nước để lấy là nước suối, nhưng nếu ai lấy được nước ở đầu nguồn của con suối thì sẽ càng mát trong, thanh khiết hơn. Người Thái quan niệm, lấy nước suối ở đầu nguồn về uống và rửa mặt, trong những giây phút đầu tiên của năm mới thì sẽ được thanh khiết như nguồn nước suối và cả năm đó họ cùng gia đình sẽ luôn mạnh khỏe, gặp nhiều may mắn.

Vào ngày đầu năm, họ không quên đem dao, rựa vừa đi ra đường vừa phát quang để thông thoáng cho năm mới. Vui nhất là các hội Xoè Thái nổi tiếng, người dân tha hồ vui chơi cho đến rằm tháng giêng mới mãn.

Tết của người Mường

Dân tộc Mường hiện còn khoảng gần một triệu người, cư trú chủ yếu ở Hoà Bình, Hà Tây, Vĩnh Phú, Sơn La, Thanh Hoá; trong đó nhiều nhất là ở Thanh Hoá (trên 22 vạn người). Họ sống hiền hoà trong các thung lũng được khép kín bởi những triền núi đá vôi bao quanh. Mường Bi (Hoà Bình) là một trong những Mường cổ nhất.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Về phong tục, Tết của người Mường là gần với Tết của người Kinh nhất. Có một phong tục đặc sắc mà họ còn lưu giữ được là hát sắc bùa. Đây là một thể loại hát chúc tụng năm mới. Ngày mùng 1, mùng 2, trẻ con Mường dắt nhau đi hàng đàn, đánh cồng rộn ràng, miệng hát sắc bùa. Đi qua nhà nào thì nhà ấy mở cửa cho trẻ ít tiền hoặc bánh.Trong ngày xuân, hội cồng Mường là hội không thể thiếu.

Tết Prơ-giê-râm của người Cơ Tu

Vào mùa xuân, lúc bắt đầu vụ mùa lúa mới, đồng bào các huyện Phước Sơn, Giằng, Hiên ở Quảng Nam tổ chức ăn Tết Prơ-giê-râm. Đây là ngày lễ lớn nhất trong năm. Vào dịp Tết này, nhà nhà đều trang trí hết sức đẹp đẽ. Các loại ghẻ, cung nỏ, giáo, mác, thanh la, trống, chiêng được lau chùi cẩn thận. Ở nhà Gươi người ta dựng cột đâm trâu bằng cây gạo trạm trổ, sơn vẽ đẹp mắt. Nhiều sinh hoạt văn hoá diễn ra tại nhà Gươi như kể chuyện, nhảy múa, hát dân ca. Con gái được dịp trao đổi tâm tình và rủ nhau chơi xuân kéo dài cả tháng....

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Tết của người Ê đê

Theo tục lệ của người Ê Đê, mùa lễ hội lớn nhất hàng năm sẽ diễn ra sau khi mùa màng được thu hoạch xong và hoa màu được chất vào kho. Tuy nhiên vài năm trở lại đây, để hòa vào bầu không khí mừng Tết Nguyên Đán truyền thống của toàn dân tộc, các buôn làng Ê Đê cũng tổ chức lễ hội vui xuân diễn ra cùng lúc với Tết Âm lịch của người Việt.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Khi mọi thứ đã được chuẩn bị xong, cẩn thận và đầy đủ, đồng bào sẽ mời thầy cúng được tín nhiệm nhất trong làng để tiến hành nghi lễ. Sau khi mọi người diện quần áo chỉnh tề, tiếng chiêng với nhịp điệu vừa trầm hùng, vừa náo nức nổi lên, thầy cúng thay mặt dân làng đọc lời khấn nguyện để tỏ lòng biết ơn, thành kính các vị thần.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Tết Giọt Nước của người Xơ đăng

Người Xơđăng ở Kontum ăn tết rất giản dị và chỉ có hai tết chính là Tết Giọt Nước và Tết Lửa. Tết Giọt Nước vào khoảng tháng 3 dương lịch. Sau khi mãn mùa, người Xơ đăng bắt đầu sửa sang lại các máng nước và tổ chức lễ "cúng máng" để cầu mong Thần nước (Yang Dak) ban cho dân làng năm mới được mùa, nước non đầy đủ.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Trong dịp Tết Giọt nước, người trong buôn làng mang choé, nồi đồng ra tại các máng nước để lấy nước mang về nhà, đồng thời tổ chức ăn uống, vui chơi suốt mấy ngày liền. Riêng "Lễ cúng máng nước" cho buôn làng thì được tổ chức tại nhà Rông, do thầy cúng tổ chức.

Tết của người Hà Nhì

Người Hà Nhì là một bộ phận của dân tộc Để Khương xưa kia ở phương Bắc di cư về vùng cực Bắc Việt Nam. Ngày nay người Hà Nhì định cư ở khu vực Ý Tý (thuộc huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai). Dân tộc này có bản sắc văn hoá rất độc đáo, trong đó có phong tục ngày Tết.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số
Ngày Tết các gia đình dâng lễ vật cúng tổ tiên để cầu mong năm mới người yên vật thịnh, cuộc sống hạnh phúc, ấm no. Tết đến nhà nào nhà ấy đều mổ lợn to, trước là để làm lễ vật dâng cúng tổ tiên, sau là tổ chức ăn uống vui vẻ giao lưu thể hiện tính đoàn kết giữa các gia đình, dòng họ. Nghi thức thờ cúng tổ tiên diễn ra liên tục trong 3 ngày từ ngày Tỵ và kết thúc vào ngày Mùi.

Tết của đồng bào dân tộc thiểu số

Bài đọc nhiều:

> Những phong tục đón năm mới quái lạ trên thế giới

> Mộc Châu những ngày cận Tết qua ống kính độc giả

> Tưng bừng Tết bốn phương

> Nhà thờ Santa Maria del Fiore - Biểu tượng kiến trúc của Florence

> Thành Nijo - Kiến trúc cổ ấn tượng ở Kyoto

> Palais Ideal - Lâu đài kỳ quái nhất thế giới

> Cung điện Hoàng gia Kremlin: kiệt tác từ những mái vòm

> Kiến trúc Heidelberg – Nơi khơi nguồn cảm hứng

> Karnak - Ngôi đền thiêng kỳ bí của Ai Cập cổ

> Vẻ đẹp muôn màu của kiến trúc cổ Amsterdam

Hoàng Tiến
Ý kiến của bạn
Nội dung:
refresh
Họ tên:
Email:
Tin tức khác:
Sẽ chấn chỉnh việc bán vé gây hiểu lầm ở Hội An
Một tuần qua, TP. Hội An bắt đầu triển khai phương thức bán vé thử nghiệm nhằm tăng cường chống thất thu từ nguồn thu vé tham quan Khu phố cổ Hội An.
Đẹp lung linh Hà Nội bốn mùa Những khoảnh khắc của cuộc sống, những hình ảnh mang đậm hơi thở của Thủ đô khiến những ai từng sống, học tập và làm việc tại Hà Nội đều lưu giữ trong tâm trí.